Zmiana ta została wprowadzona nowelizacją ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw. Co istotne, wysokość zasiłku uzależniona jest od daty śmierci osoby zmarłej – nie od daty złożenia wniosku: jeżeli zgon miał miejsce od 1 stycznia 2026 r., to zasiłek będzie wypłacany w nowej, wyższej wysokości.
Zasiłek pogrzebowy przysługuje każdej osobie lub instytucji, która pokryła koszty pogrzebu, niezależnie od stopnia pokrewieństwa z osobą zmarłą.
Do głównych uprawnionych należą m.in.:
- Członkowie rodziny zmarłego – otrzymują pełną kwotę zasiłku (do 7 000 zł)
- Osoby spoza rodziny, instytucje i organizacje – np. pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat, osoba prawna kościoła lub związku wyznaniowego – mogą otrzymać zasiłek do wysokości udokumentowanych kosztów pogrzebu, maksymalnie do 7 000 zł.
Jeżeli koszty pogrzebu pokryło kilka podmiotów, zasiłek dzieli się proporcjonalnie do poniesionych wydatków.
Nowe przepisy przewidują uproszczenie procedur związanych z zasiłkiem pogrzebowym:
- Skrócenie terminu wypłaty zasiłku – ZUS wypłaca świadczenie w terminie do 14 dni od wyjaśnienia wszystkich okoliczności koniecznych do ustalenia prawa do zasiłku, co znacząco przyspiesza wypłatę w porównaniu do wcześniejszych zasad.
- Rezygnacja z decyzji administracyjnej w wielu przypadkach – w większości sytuacji ustalenie prawa do zasiłku nie wymaga wydawania decyzji administracyjnej przez ZUS, co również ma przyspieszyć i uprościć procedurę.
Jedną z istotnych zmian praktycznych od 2026 roku jest możliwość składania wniosku o zasiłek pogrzebowy również za pośrednictwem zakładu pogrzebowego. Dzięki temu:
- Zakład pogrzebowy może złożyć wniosek w imieniu osoby, która pokryła koszty pogrzebu – zarówno w formie tradycyjnej (pismem), jak i w przyszłości także elektronicznie (od 2027 r. planowane jest wprowadzenie możliwości składania wniosku online przez zakłady pogrzebowe).
- Osoba uprawniona może upoważnić zakład pogrzebowy do odbioru zasiłku bezpośrednio na konto bankowe zakładu, co ułatwia rozliczenie kosztów pogrzebu.
- Zakład pogrzebowy przy składaniu wniosku musi zawrzeć swoje dane oraz dane osoby upoważniającej, a także dołączyć wymagane dokumenty potwierdzające poniesienie kosztów pogrzebu.
Termin na złożenie wniosku o zasiłek pogrzebowy wynosi 12 miesięcy od daty śmierci osoby zmarłej. Jeśli w szczególnych przypadkach pogrzeb odbył się później (np. z powodu trudności z identyfikacją zwłok), wniosek można złożyć do 12 miesięcy od dnia pogrzebu, pod warunkiem dołączenia odpowiedniego dokumentu potwierdzającego przyczynę opóźnienia.
Oprócz powyższych zmian ustawodawca przewidział także inne rozwiązania:
- możliwość waloryzacji zasiłku od 1 marca 2026 r., jeżeli inflacja w poprzednim roku przekroczy 5 %.
- nowe formularze i uproszczone zasady dokumentowania kosztów pogrzebu, co ma na celu ograniczenie formalności dla wnioskodawców i urzędników.
Więcej informacji oraz wniosek dostępne na stronie internetowej ZUS.
Źródło: gov.pl, zus.pl
